Ý NGHĨA PHONG TRÀO TÂY SƠN

     

Câu hỏi: lý do thắng lợi với ý nghĩa lịch sử của trào lưu tây sơn?

Lời giải:

Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của trào lưu Tây Sơn:

Nguyên nhân thắng lợi:

+ Nhờ ý chí đấu tranh chống áp bức bóc lột, tinh thần yêu thương nước, đoàn kết cùng hi sinh cao cả của quần chúng. # ta.

Bạn đang xem: ý nghĩa phong trào tây sơn

+ Sự lãnh đạo tài tình, sáng sủa suốt của quang quẻ Trung cùng bộ chỉ huy nghĩa quân. Quang quẻ Trung là nhân vật dân tộc vĩ đại.

Ý nghĩa lịch sử

+ Thắng lợi của trào lưu Tây Sơn vào việc lật đổ chủ yếu quyền phong kiến thối nát Nguyễn - Trịnh - Lê đã xoá bỏ ranh giới phân tách cắt đất nước, đặt nền tảng cho việc thống nhất quốc gia.

+ Thắng lợi của trào lưu Tây Sơn trong việc chống quân xâm lược Xiêm với Thanh gồm ý nghĩa lịch sử to lớn lớn: giải phóng đất nước, giữ vững nền độc lập của Tổ quốc, một lần nữa đập rã tham vọng xâm lược nước ta của các đế chế quân chủ phương Bắc.

*
nguyên nhân thắng lợi cùng ý nghĩa lịch sử của phong trào tây sơn" width="919">

Sau đây, những bạn hãy cùng Top lời giải tra cứu hiểu thêm về phong trào Tây Sơn nhé!

Trong lịch sử phong kiến Việt Nam, thế kỷ XVIII là thời kỳ của chiến tranh nông dân với đỉnh cao là trào lưu Tây Sơn. Dưới sự lãnh đạo của ba bằng hữu nhà Tây Sơn, từ một phong trào ở ấp Tây Sơn đã phát triển thành trào lưu quật khởi của cả dân tộc, là kết tinh của phong trào nông dân đấu tranh trong thế kỷ XVIII. Bài viết hướng đến search hiểu một số đặc trưng của phong trào Tây Sơn, qua đó thấy được những nét đặc sắc của phong trào, đồng thời khẳng định những đóng góp của phong trào đối với sự nghiệp thống nhất cùng bảo vệ độc lập dân tộc của đất nước.

1. Mở đầu

Thế kỷ XVI – XVIII, đất nước bị phân tách cắt Đàng vào – Đàng Ngoài, thống nhất đất nước trở thành nhu cầu cấp thiết của toàn dân, là nguyện vọng tha thiết của nhân dân, yêu cầu khả quan của buôn bản hội. Phong trào Tây Sơn xuất hiện năm 1771 đã từng bước giành được thắng lợi, lật đổ những chính quyền phong kiến Lê – Trịnh – Nguyễn, non sông nước Việt sau thời gian dài bị chia cắt đã được thu về một mối. Sau thời điểm đánh đổ chủ yếu quyền phong kiến phản động vào nước, phong trào Tây Sơn đã vươn lên làm cho nghĩa vụ dân tộc, chống thù vào giặc ngoài, cứu dân cứu nước – một thắng lợi vĩ đại của trào lưu Tây Sơn.

2. Nội dung


a. Bối cảnh lịch sử Đại Việt thế kỷ XVIII

Thế kỷ XV chế độ phong kiến bên Lê phát triển đến giai đoạn cực thịnh. Nhưng đến đầu thế kỷ XVI, triều đình phong kiến công ty Lê bắt đầu suy yếu, tranh chấp giữa các phe phái diễn ra quyết liệt, gây ra các cuộc nội chiến kéo dài, đời sống nhân dân ngày càng cực khổ.

các vua Lê Uy Mục, Lê Tương Dực chỉ lo ăn chơi, không phải lo ngại triều chính. Nội bộ triều Lê “chia bè kéo cánh”, tranh nhau quyền lực. Dưới triều Lê Uy Mục, quý tộc ngoại ưa thích nắm hết quyền lực, giết hại công thần. Dưới triều Lê Tương Dực, tướng Trịnh Duy Sản khiến bè phái, đánh giết nhau liên hồi suốt hơn mười năm. Chế độ phong kiến bên Lê dần rơi vào cảnh khủng hoảng do những vua trị vì chưng ăn chơi sa đọa, tha hóa tạo nên triều đình rối loạn. Nhân lúc triều đình rối loạn, quan liêu lại ở địa phương cậy quyền, ức hiếp dân, đời sống của các tầng lớp nhân dân rơi vào cảnh cảnh khốn cùng.

Từ giữa thế kỷ XVIII, tình trạng chính trị ở Đàng không tính ngày càng mất ổn định, vua Lê không hề thực quyền, mọi quyền bính đều rơi vào tay chúa Trịnh, phủ chúa xung quanh năm hội hè, yến tiệc, tiêu xài tiền của. Bên nước trung ương không ngừng tăng cường bóc tách lột nhân dân, nhà nước tận thu tô thuế, họ Trịnh đánh thuế vào cả những diện tích đất “đồng chua nước mặn”, “bãi mèo trắng”, đất không sản xuất được; chế độ thuế thổ sản đánh vào tất cả những nghề thủ công của nhân dân làm chonhiều nghề thủ công bị phá sản, hoạt động công thương nghiệp bị kìm hãm. Tình trạng thiếu thuế năm này dồn sang năm không giống trở thành gánh nặng khủng khiếp đối với người dân, nhiều người phải bỏ nghề, phá bỏ công cụ sản xuất để kiêng nộp thuế, cuộc sống của nhân dân ngày càng khổ cực, vào những năm 40 của thế kỷ XVIII, hàng chục vạn dân cày chết đói, người sống sót phải bỏ xóm quê, phiêu tán khắp nơi. Không những thế, việc cài quan buôn bán tước ngày dần trở phải phổ biến, năm 1736 – 1740, chúa Trịnh Giang bốn lần quy định thể lệ tải quan phân phối tước, cho phép quan lại nộp tiền để thăng chức và nhà nhiều nộp tiền để được làm quan; năm 1750, họ Trịnh đặt “tiền thông kinh”, nộp bố quan tiền thì được miễn khảo hạch và coi như trúng sinh đồ.

trong những lúc triều đình trung ương chỉ lo ăn chơi, ko chăm lo đến đời sống sống nhân dân, quan lại lại địa phương càng ra sức đục khoét, ức hiếp, nhũng nhiễu nhân dân, cuộc sống của người dân thường xuyên bị đe dọa. Đồng thời, nạn chiếm đoạt ruộng đất trở thành hiện tượng phổ biến và ngày dần nghiêm trọng. Bằng nhiều hình thức cùng thủ đoạn, tầng lớp địa chủ đã chiếm đoạt rụông tư của nông dân, mặt khác xâm lấn vào ruộng đất công của làng xã. Phần lớn ruộng công làng mạc xã – niềm tin của nông dân công xóm đã bị đơn vị nước cắt xén để ban cấp đến quan lại với quân lính. Kết quả là phần ruộng đến nông dân ngày càng ít, hàng loạt dân cày bị gạt ra khỏi ruộng đất hoặc cố dính lấy mảnh ruộng “chết đói” để gắng gượng một cuộc sống cơ cực.

mặt cạnh đó, thiên tai, vỡ đê, hạn hán xảy ra liên miên; các năm 1678, 1681, 1684, 1687… là những năm hạn hán, mất mùa lớn. Đặc biệt, nạn đói khủng khiếp năm 1740 – 1741 ở Đàng không tính “dân phiêu tán dắt díu nhau đi kiếm ăn đầy đường. Giá bán gạo cao vọt, một trăm đồng tiền không được một bữa no, nhân dân phần nhiều phải ăn rau, ăn củ, đến nổi ăn cả thịt rắn, thịt chuột, chết đói chồng chất lên nhau; số dân còn lại mười phần không được một. Làng làm sao vốn bao gồm tiếng trù mật cũng chỉ còn lại độ năm tía hộ cơ mà thôi” <1, tr. 852>, cuộc sống của người dân rơi vào cảnh cùng khốn.

Nếu như chính sách của chế độ quân chủ tập quyền Đàng kế bên thời kỳ này đã đẩy mâu thuẫn giữa dân cày với địa chủ, giữa quần chúng với bên nước phong kiến trở yêu cầu gay gắt, làm bùng nổ những cuộc khởi nghĩa, thì đến nửa cuối thế kỷ XVIII, ở Đàng Trong, những mâu thuẫn cố hữu của chế độ phong kiến cũng đã đẩy xóm hội Đàng Trong rơi vào tình thế cuộc khủng hoảng.

Chúa Nguyễn Phúc Khoát sau khi xưng vương, tạo lập triều đình riêng, cho xây dựng cung điện theo quy mô của một đế đô. Ko chỉ riêng những chúa Nguyễn cơ mà tất cả quan lại, quý tộc Đàng trong đều đua nhau ăn chơi, hưởng lạc đến cực độ, trong đó nổi bật là Trương Phúc Loan, ông nắm hết quyền hành, khét tiếng tham nhũng, vàng, bạc, châu, ngọc, lụa chất “thành núi”, ruộng vườn, nhà cửa, trâu ngựa không đếm xuể. Chính sách thuế khóa của chính quyền họ Nguyễn cũng hết sức nặng nề, phức tạp “hàng trăm thứ thuế, mà lại trưng thu thì phiền phức, gianlận, quần chúng khốn khổ về nỗi một cổ nhì tròng” <2, tr. 413>, thuế thổ sản gồm hàng trăm nghìn thứ, công ty nước cần gì thì đặt ra thứ thuế ấy để thu. Hệ thống quan liêu thu thuế “bản đường quan” đông đảo, luôn tìm giải pháp hạch sách, nhũng nhiễu nhân dân. Quan lại trường trở thành nơi có tác dụng giàu của bọn quan liêu lại, bởi vì vậy nạn giao thương mua bán quan tước diễn ra rất phổ biến.

Về kinh tế, trong thời Trịnh – Nguyễn phân tranh cùng sau đó là giai đoạn đất nước bị chia cắt, gớm tế Đàng Trong bao gồm sự phạt triển hơn Đàng Ngoài. Thế nhưng, bước quý phái thế kỷ XVIII, tởm tế Đàng vào bắt đầu tất cả những dấu hiệu suy thoái và phá sản trên các lĩnh vực: ngoại thương sa sút, những đô thị như Thanh Hà, Hội An dần dần lụi tàn; khi ngoại thương suy giảm, “nạn tiền hoang” gây nên tình tạng rối loạn nội tệ, dẫn đến tình trạng đầu cơ tích trữ, làm ngưng trệ mọi hoạt động lưu thông; phần lớn ruộng đất đều tập trung trong tay giai cấp địa chủ nhiều có, giai cấp dân cày cực khổ, mâu thuẫn giai cấp càng ngày trở phải sâu sắc. Hơn nữa, đói kém xảy ra, đặc biệt năm 1774, Thuận Hóa bị đói lớn, dân bị chết đói rất nhiều, xác chết chồng chất lên nhau. Trước tình trạng đó, người dân cày đã nổi dậy đấu tranh, mở đầu là cuộc khởi nghĩa của quý ông Lía ở Quy Nhơn, sau đó là phong trào Tây Sơn – phong trào làm rung chuyển cả đất nước.

Như vậy, thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng ko kể và Đàng trong bước vào cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, giai cấp địa chủ chiếm đoạt ruộng đất của nông dân, chế độ thuế khóa nặng nề và những thủ đoạn tách bóc lột tàn bạo của bên nước phong kiến đã đẩyngười dân cày vào cuộc sống bần cùng nghèo khổ, nhiều người phải phiêu bạt, lưu tán. Mặt cạnh đó, hạn hán, đói kém xảy ra, đời sống nhân dân càng ngày cơ cực, tất cả những điều đó đã đẩy mâu thuẫn tởm tế thôn hội ở nước ta lên đỉnh điểm cùng là tại sao dẫn tới sự bùng nổ của trào lưu nông dân khởi nghĩa.

b. Sơ lược về trào lưu Tây Sơn

trào lưu Tây Sơn nổ ra ở Đàng trong vào nửa cuối thế kỷ XVIII, vì ba anh em nhà họ Nguyễn: Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo. Năm 1771 cuộc khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ với khẩu hiệu: “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”. Mục đích của khởi nghĩa Tây Sơn là chống lại áp bức của bọn cường hào, địa chủ, tiêu diệt Trương Phúc Loan, “thực hiện công lý trong xã hội”. Phong trào Tây Sơn không ngừng vạc triển cùng liên tiếp giành được những thắng lợi to lớn: năm 1773, chiếm phủ Quy Nhơn; từ năm 1776 đến năm 1783, nghĩa quân Tây Sơn đã bốn lần đánh vào Gia Định. Vào lần tiến quân thứ nhì (năm 1777) Tây Sơn bắt giết được chúa Nguyễn, chỉ còn Nguyễn Ánh chạy thoát, thiết yếu quyền họ Nguyễn Đàng vào bị lật đổ. Sau nhiều lần thất bại, Nguyễn Ánh quý phái Xiêm cầu cứu. Chớp cơ hội, tháng 7 năm 1784 vua Xiêm không nên tướng đem 5 vạn quân thủy bộ theo Nguyễn Ánh quý phái xâm lược nước ta. Cuối năm 1784, quân Xiêm đã chiếm miền Tây Gia Định, chúng ra sức cướp phá, giết người. Nguyễn Nhạc đã cử Nguyễn Hụê vào phái mạnh đánh giặc. Tháng 1 năm 1785 Nguyễn Huệ lãnh đạo quân Tây Sơn đánh thắng trận Rạch Gầm – Xoài Mút.Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút là một trong những trận thủy chiến lớn nhất, đập tan âm mưu xâm lược của vua Xiêm do Nguyễn Ánh dẫn đường với khẳng định sức mạnh to lớn của nghĩa quân Tây Sơn cũng như bản lĩnh quân sự Nguyễn Huệ.

Năm 1786, với danh nghĩa “phù Lê diệt Trịnh” phong trào Tây Sơn chuyển mục tiêu đấu tranh ra phía Bắc, quân Tây Sơn do Nguyễn Huệ lãnh đạo đã đánh đổ trọn vẹn nền thống trị của họ Trịnh. Sau đó, bằng những cuộc tiến công ra Bắc năm 1787 – 1788, quân Tây Sơn lật đổ sự thống trị của vua Lê, chế độ vua Lê chúa Trịnh thống trị ở Bắc hà bị sụp đổ.

sau khoản thời gian đánh đổ những chính quyền phong kiến phản động trong nước, phong trào Tây Sơn đã vươn lên có tác dụng nhiệm vụ chống ngoại xâm, bảo vệ đất nước. Với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa, quang đãng Trung đã đánh chảy đội quân Mãn Thanh bởi vì Tôn Sĩ Nghị chỉ huy, bảo vệ độc lập dân tộc.

phong trào Tây Sơn là một trong những trào lưu nông dân tiêu biểu vào thời phong kiến Việt Nam. Phong trào đã lần lượt đánh đổ ba chính quyền phong kiến, phá vỡ hai cuộc xâm lược với can thiệp của ngoại bang, xóa bỏ tình trạng chia cắt Đàng vào – Đàng Ngoài, thực hiện công cuộc thống nhất đất nước, để lại dấu ấn đậm nét trong lịch sử nước nhà.

c. Một số đặc trưng của trào lưu Tây Sơn thế kỷ XVIII

* Sự vạc triển về quy mô với kết hợp vấn đề giai cấp – dân tộc

Tây Sơn là vùng đất thuộc phủ Quy Nhơn, dinh Quảng phái mạnh – là khu vực trù phú nhưng cũng là vùng chịu tô thuế hà khắc thời bởi các chính sách áp bức của các chúa Nguyễn. Năm 1771, ba bằng hữu Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lên vùng Tây Sơn thượng đạo (nay thuộc An Khê, Gia Lai) lập căn cứ, dựng cờ khởi nghĩa chống bao gồm quyền họ Nguyễn ở Đàng Trong.

vào giai đoạn đầu của phong trào, nghĩa quân Tây Sơn tranh thủ được sự ủng hộ của các cá nhân thuộc giai cấp thống trị bằng khẩu hiệu “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”. Nguyễn Nhạc đã lợi dụng mâu thuẫn này để phân hóa kẻ thù, kết quả là trào lưu không những say đắm được các tầng lớp nhân dân cơ mà còn thu hút được một bộ phận vào tầng lớp thống trị vốn bất bình với phe cánh của Trương Phúc Loan “hào mục bản thổ đua nhau nổi dậy hưởng ứng với Nhạc, thế giặc ngày càng bùng lên” <3, tr. 17>.

“… Giận Quốc phó ra lòng bội bạc đề xuất Tây Sơn xướng nghĩa Cần Vương;

Trước là ngăn cột đá giữa mẫu kẻo đảng nghịch đặt mưu ngấp nghé, Sau là tưới mưa dầm khi hạn, kéo cùng dân ra chốn lầm than…”

quanh đó ra, Tây Sơn còn tập hợp được đông đảo nông dân trong sứ mệnh chủ lực của nghĩa quân qua khẩu hiệu “lấy của bên giàu chia cho đơn vị nghèo” – quyền lợi tởm tế gắn liền với nông dân. Điều đó được những giáo sĩ Tây Ban Nha, điển hình là Diego de Jumilla ghi lại, sáchLes Espagnols dans l’Empire d’Annamtrích dẫn như sau: “Ban ngày họ xuống các chợ, kẻ đeo gươm, người với cung tên, gồm người với súng. Họ không hề làm cho thiệt hại đến ngườivà của. Trái lại họ tỏ ra muốn bình đẳng giữa mọi người Đàng Trong; họ vào trong nhà giàu, nếu đem nộp họ không nhiều nhiều thì họ không khiến tổn hại, nhưng nếu chống cự lại thì họ cướp lấy những của quý đem phân tách cho người nghèo; họ chỉ giữ gạo với lương thực mang lại họ nhưng mà thôi… Người ta gọi họ là bọn cướp đạo đức và nhân từ đối với quần chúng nghèo khổ..” <4, tr. 33>.

Tây Sơn không những tranh thủ được sự ủng hộ của nông dân mà trào lưu còn tranh thủ được những tầng lớp không giống như hào trưởng tất cả thế lực ở vùng Thuận Nghĩa, ông bầu gánh hát tuồng Nhung Quy, kép hát Tư Linh. Đặc biệt, có cả thương nhân Trung Quốc như Tập Đình, Lý Tài – một vào những lực lượng đóng góp về tài chủ yếu nhiều nhất đến nghĩa quân. Đồng thời, Nguyễn Nhạc với chính sách “thượng vận” đã đắm đuối một phần lớn cư dân miền núi, người Thượng, những người rất thông thạo về đường sá, giỏi bắn cung, đặc biệt là rất trung thành, đã tin ai là tin đến cùng. Từ căn cứ Tây Sơn, nghĩa quân tỏa về giải phóng các làng xã, trừng trị bọn thôn trưởng, quan tiền thu thuế, đốt hết những giấy tờ sổ sách, tuyên bố bến bãi bỏ mọi thứ thuế, nghĩa quân đi đến đâu đều được dân cày hưởng ứng tham gia.

Từ căn cứ Tây Sơn thượng đạo, với những khẩu hiệu “đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ hoàng tôn Nguyễn Phúc Dương”, “lấy của công ty giàu chia cho người nghèo”, nghĩa quân nhanh lẹ được sự ủng hộ của các tầng lớp nhân dân. Nghĩa quân dần mở rộng căn cứ xuống vùng đồng bằng, thanh thế nghĩa quân lan rộngnhanh chóng. Năm 1773, quân đội Tây sơn kiểm kiểm tra phần lớn phủ Quy Nhơn. Lần đầu tiên nghĩa quân hạ được một thành lũy, dinh thự của quan tiền lại phong kiến, uy thế của nghĩa quân lên cao. Chiếm được thành Quy Nhơn, nghĩa quân mở rộng đánh và chiếm Quảng Ngãi. Đó là một thắng lợi bao gồm ý nghĩa chiến lược quan trọng, đánh dấu bước trưởng thành vượt bậc của cuộc khởi nghĩa. Đến cuối năm 1773, vùng kiểm kiểm tra của Tây Sơn kéo dãn từ phía phái mạnh Quảng Ngãi đến Khánh Hòa. Mặc dù nhiên, đến giữa năm 1774, quân của chúa Nguyễn phản công cùng đánh chiếm lại Bình Thuận, Diên Khánh, Bình Khang, quân Tây Sơn chỉ kiểm kiểm tra căn cứ Quy Nhơn và Quảng Ngãi.

Xem thêm: Lời Bài Thơ Xuân Quỳnh Tự Hát, Lời Bài Thơ Tự Hát (Xuân Quỳnh)

Năm 1776, Nguyễn Lữ đem quân đánh vào Gia Định, quân chúa Nguyễn phải bỏ thành Gia Định, chạy lên Trấn Biên. Năm 1777, Nguyễn Lữ và Nguyễn Huệ tiến quân vào Gia Định lần thứ hai, quân Tây Sơn đánh bại và bắt giết chúa Nguyễn là Nguyễn Phúc Thuần cùng Nguyễn Phúc Dương, Nguyễn Phúc Ánh chạy thoát, chấm dứt sự thống trị của chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Năm 1786, Nguyễn Huệ tiến quân ra Bắc, lật đổ tập đoàn chúa Trịnh, trao trả quyền lực mang lại vua Lê Hiển Tông. Vua Lê phong Nguyễn Huệ làm Uy quốc công và gả công chúa Ngọc Hân mang đến ông, cắt đất Nghệ An nhường mang đến Tây Sơn. Sau khi Tây Sơn trở vào Nam, tình trạng Bắc hà trở bắt buộc rối loạn, Nguyễn Hữu Chỉnh lộng quyền, Nguyễn Huệ cử Ngô Văn Sở, Phan Văn Lân cùng Vũ Văn Nhậm diệt Nguyễn Hữu Chỉnh, còn vua Lê (Lê Chiêu Thống) chạy lên kinh Bắc, rồi chạysang Trung Quốc cầu cứu đơn vị Thanh, sự nghiệp thống trị của đơn vị Lê đến đây chấm dứt.

bắt lại, từ một trào lưu nổ ra ở địa phương, sau 18 năm trào lưu Tây Sơn đã phát triển mạnh mẽ ra phạm vi cả nước, đam mê đông đảo các tầng lớp quần chúng. # tham gia với đạt được nhiều thắng lợi. Đây là lần đầu tiên vào lịch sử Việt Nam có một phong trào nông dân phát triển rộng lớn, kéo dãn với quy mô càng ngày càng mở rộng, lực lượng tham gia đông đảo về thành phần cùng số lượng. Trào lưu không những đã đánh đổ cả tía chính quyền phong kiến Lê – Trịnh – Nguyễn, chấm dứt tình trạng chia cắt đất nước hơn nữa đánh bại giặc ngoại xâm Xiêm, Thanh, bảo vệ chủ quyền quốc gia.

trong lịch sử phong kiến Việt Nam, trào lưu nông dân Tây Sơn là trào lưu duy nhất tất cả sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp với vấn đề dân tộc, đó chính là sự chuyển biến về tính chất của trào lưu so với các phong trào nông dân khác.

Sự chuyển biến về tính chất được thực hiện từ lúc nghĩa quân Tây Sơn lật đổ sự thống trị của chúa Nguyễn ở Đàng Trong. Nguyễn Ánh chạy thoát, cầu viện quân Xiêm với âm mưu khôi phục chế độ phong kiến phản động. Với chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút, một mặt làm cho thất bại âm mưu xâm lược của quân Xiêm, mặt không giống đưa phong trào Tây Sơn phát triển lên một tầm cao mới, có tác dụng chủ toàn bộ Đàng Trong, tạo điều kiện tiến ra Đàng Ngoài, lật đổ bao gồm quyền thống trị Lê – Trịnh.

Lần thứ hai, lòng yêu nước được thăng hoa, trở thành đỉnh cao, là biểutượng mang đến thời đại Tây Sơn khi quần chúng. # ta tập trung sức người, sức của chống quân xâm lược Mãn Thanh. Với chiến thắng Ngọc Hồi – Đống Đa vào Tết Kỷ Dậu 1789, giải phóng Thăng Long, xong xuôi sứ mệnh giải phóng dân tộc, bảo vệ độc lập và thống nhất nước nhà.

Sự chuyển biến về quy mô với tính chất là một nét đặc sắc của phong trào nông dân Tây Sơn vào lịch sử phong kiến Việt Nam. Từ căn cứ Tây Sơn thượng đạo, phong trào Tây Sơn đã vạc triển lớn mạnh, trở thành một phong trào quật khởi của cả dân tộc. Phong trào Tây Sơn ban đầu bao gồm tính chất địa phương, sau trở thành trung trung ương thu hút mạnh mẽ quần chúng nhân dân tham gia và phát triển thành trào lưu có phạm vi hoạt động rộng lớn trên phạm vi cả nước, bao gồm sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp cùng vấn đề dân tộc.

* Gìn giữ và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc

nét nổi bật của trào lưu Tây Sơn ko chỉ là sự kết hợp giữa việc giải quyết vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc, mà còn là một cuộc tranh đấu nhằm giữ gìn những giá chỉ trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Năm 1788, vua Càn Long nhà Thanh sai Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn quân, huy động từ Lưỡng Quảng, Vân Nam và Quý Châu với danh nghĩa phù Lê, vào chiếm đóng Thăng Long. Nhận tin cấp báo, tháng 12 năm 1788, Nguyễn Huệ đăng vương Hoàng đế, lấy niên hiệu quang quẻ Trung để quy tụ lòng dân, lập tức tiến quân ra Bắc. Đến Nghệ An, quang đãng Trung tuyển thêm quân, củng cố lực lượng, mở cuộc duyệt binh lớn ở Vĩnh Doanh. Ngày đôi mươi tháng 12 năm Mậu Thân (15 mon 1 năm 1789), đại quân của quang Trung đã ra đến Tam Điệp, Biện Sơn. Kế hoạch tác chiến được đề ra, toàn quân tạo thành năm đạo với những nhiệm vụ không giống nhau. Quang quẻ Trung quyết định mở tiệc khao quân ăn tết trước, hẹn đến ngày mùng 7 vào Thăng Long mừng chiến thắng. Đêm giao thừa, quang Trung đọc vang lời hịch:

Đánh mang đến để lâu năm tóc,

Đánh mang lại để đen răng,

Đánh cho việc đó chích luân bất phản,

Đánh cho chúng phiến liền kề bất hoàn,

Đánh cho sử tri phái nam quốc hero chi hữu chủ

Chỉ với 5 dòng thơ, 35 chữ, lời hịch thể hiện rõ mục đích của cuộc tiến quân là để bảo vệ các truyền thống văn hóa dân tộc như các tục để tóc dài, nhuộm răng đen; quyết chổ chính giữa đánh giặc đến thuộc (đánh đến kẻ xâm lược không kịp trở tay, không còn mảnh giáp) cùng khẳng định chủ quyền quốc gia của người Việt nam giới “đánh cho sử tri nam quốc hero chi hữu chủ”. Bài xích Hịch xuất quân không những biểu hiện ý chí quyết trọng điểm đánh giặc của quân với dân ta hơn nữa đánh để bảo vệ phong tục, tập quán riêng của dân tộc đánh mang lại để dài tóc, đánh cho để đen răng, đánh để khẳng định ta không bị đồng hóa sau hơn 1000 bị phương Bắc đô hộ.

sau khi đánh bại 29 vạn quân Thanh xâm lược (1789), vương triều quang đãng Trung ra sức xây dựng một chủ yếu quyền phong kiến mới, tiến bộ với ý thức quản lý đất nước trên một phạm vi rộng lớn dưới một thiết yếu quyền trung ương tập trung mạnh. Vào đó,Quang Trung rất chú trọng đến phân phát triển giáo dục cùng trọng dụng chữ Nôm. Đối với những nho sĩ, trí thức, kể cả quan lại lại trong bao gồm quyền cũ nhưng tài năng năng, trí tuệ, có nhiệt tình xây dựng đất nước, quang quẻ Trung với tư tưởng “cầu hiền tài”, cố gắng thuyết phục cùng sử dụng họ vào bộ lắp thêm nhà nước mới, đặt họ ở những chức vụ cao tương xứng với tài năng của họ. Ngô Thời Nhậm, Phan Huy Ích, Nguyễn Thiếp… là những học giả tiêu biểu vào số những nho sĩ này.

Để đáp ứng nhu cầu xây dựng thiết yếu quyền mới với đào tạo quan lại lại mới, mặt cạnh phương thức “tiến cử”, “cầu hiền tài” quang quẻ Trung đã phát hành chính sách “khuyến học”, mở rộng chế độ học tập, thi cử. Trường học được mở rộng đến những làng xã, có thể chấp nhận được các địa phương sử dụng một số đền miếu không cần thiết có tác dụng trường học. Về nội dung, bỏ lối học từ chương khuôn sáo, cải tiến dần theo hướng thiết thực, bắt những nho sinh, sinh đồ ở những triều đại trước phải thi lại. Người làm sao xếp loại ưu thì mới được công nhận cho đỗ, hạng liệt phải về học lại, còn những người bỏ tiền ra sở hữu tước quan liêu (thời Lê – Trịnh) đều bị đuổi về chịu lao dịch như dân chúng.

bên cạnh đó, dưới vương triều Tây Sơn, quang đãng Trung rất trọng dụng chữ Nôm. Ông lập Sùng thiết yếu Viện chăm dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm làm cho tài liệu học tập cùng giúp vua về mặt văn hóa. Mục đích của quang đãng Trung là nhằm đưa chữ Nôm lên thành quốc ngữ chủ yếu thức nắm cho chữ Hán. Chữ Nôm được đưa vào khoa cử, trong các kỳ thi quan tiền trường phải ra đề thi bằng chữ Nôm, người thi đến kỳ tam trường phải làmthơ, phú bằng văn Nôm. Chữ Nôm trở thành văn tự chủ yếu thức của quốc gia dưới triều quang Trung, một thành quả quan tiền trọng vào lịch sử đấu tranh cùng bảo tồn nền văn hóa dân tộc, chống chính sách đồng hóa của những triều đại phương Bắc.

tất cả thể nói việc trọng dụng chữ Nôm cùng mở rộng hệ thống trường học có ý nghĩa quan tiền trọng trong sự phát triển nền văn hóa dân tộc, biểu lộ tinh thần quốc gia, bảo tồn nền văn hóa dân tộc. Việc sử dụng chữ Nôm làm văn tự bao gồm thức của quốc gia dưới triều Tây Sơn là một thành quả quan lại trọng vào lịch sử đấu tranh, gìn giữ cùng phát huy truyền thống văn hóa dân tộc. Không những thế, chữ Nôm còn phát triển thành một trào lưu văn hóa rộng lớn, xuất hiện nhiều công ty văn, công ty thơ Nôm xuất sắc như: Ngọc Hân công chúa với “Ai tư vãn”; Phan Huy Ích với “Văn tế quang Trung” cùng không thể không kể tới Bà chúa thơ Nôm Hồ Xuân Hương.

Những chính sách về văn hóa của quang quẻ Trung thể hiện tư tưởng tiến bộ nhằm đưa đất nước lập cập vượt qua cuộc khủng hoảng sau thời gian chiến tranh kéo dài, đất nước bị phân tách cắt, vươn lên sánh vai cùng những quốc gia phạt triển đương thời. Đồng thời, những chế độ đó chứng tỏ ông có ước mơ xây dựng một nền học thuật, giáo dục đậm đà bản sắc dân tộc, nâng cấp ý thức độc lập, tự cường mang đến nhân dân. Đây là một nét nổi bật thể hiện tầm nhìn chiến lược của quang Trung nói riêng với của vương triều Tây Sơn nói chung.

* Đoàn kết và phân tách rẽ vào nội bộ của phong trào

ngay lập tức từ buổi đầu, lúc địa bàn hoạt động mới chỉ vào phạm vi nhỏ hẹp của miền núi rừng Quy Nhơn, bằng hữu Tây Sơn đã khôi lỏi đề ra được sách lược phù hợp hợp để tập hợp lực lượng, gợi cảm quần bọn chúng nhân dân tham gia. Nguyễn Nhạc nhiều lần đến những vùng đất Tây Nguyên, danh nghĩa là buôn trầu, cài đặt gỗ, cài đặt ngựa… nhưng thực chất là tìm bí quyết liên kết với cộng đồng dân tộc ở đây, trong đó bao gồm người Ba-na, vận động họ tham gia ủng hộ mình. Với sự ranh mãnh và thân thiện, Nguyễn Nhạc với những người em của mình đã chiếm được tình cảm quý mến của người dân Tây Nguyên, họ gọi ông là Tơ Mo Bok (vua Trời, người Trời), tham gia tích cực vào lực lượng của Tây Sơn chống chủ yếu quyền họ Nguyễn “lực lượng ở giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa gồm đông đảo người miền núi <…> trong số lực lượng của những dân tộc anh em, trước hết phải kể đến người Ba-na, người Hơ-rê, người Chăm” <5, tr. 143>.Đồng thời, phong trào còn có sự tham gia của những thổ hào như Nguyễn Thung, lôi cuốn cả người Hoa như Tập Đình, Lý Tài tích cực hưởng ứng. Năm 1786, lúc tiến quân ra Đàng Ngoài, Tây Sơn luôn nhận được sự ủng hộ đồng tình của quần chúng nhân dân, phát huy tinh thần đoàn kết của cả một dân tộc, phát huy sức mạnh của phong trào Tây Sơn cùng quân đội Tây Sơn.

Sự đoàn kết của ba đồng đội nhà Tây Sơn và đông đảo quần chúng nhân dân tạo bắt buộc sức mạnh, giúp trào lưu vượt qua những nặng nề khăn buổi đầu, ngàycàng phân phát triển về lực lượng cùng mở rộng phạm vi hoạt động.

mặc dù nhiên, trong quy trình lãnh đạo phong trào, tình hình nội bộ Tây Sơn cũng có nhiều bất ổn. Nội bộ lục đục, mâu thuẫn nảy sinh từ sau khi Nguyễn Huệ từ Bắc hà trở về, gây ra những tổn thất to lớn lớn đối với sự thống nhất lực lượng của trào lưu Tây Sơn và sự phạt triển của vương triều Tây Sơn sau này.

Sử sách ko ghi chép thật rõ ràng về vì sao mâu thuẫn giữa bạn bè Tây Sơn. Nhưng xích mích, mâu thuẫn giữa Nguyễn Nhạc với Nguyễn Huệ là có thật, thậm chí 2 người đã sử dụng đến quân sự “dùng binh lực đánh lẫn nhau”, “Trước kia, Văn Huệ và Văn Nhạc dấy quân đánh nhau”. Vì sao của sự bất hòa này có lẽ bắt đầu từ lúc Nguyễn Huệ đem quân ra Bắc hà, bởi vì chủ trương của Nguyễn Nhạc là tập trung tiêu diệt chúa Nguyễn, giữ độc lập với Bắc Hà, bắt buộc việc Nguyễn Huệ tự ý đem quân Bắc tiến là đi ngược lại ý của Nguyễn Nhạc. Mặt khác, Nguyễn Nhạc ko yên trung khu với sự vạc triển thế lực riêng của Nguyễn Huệ, sợ rằng Nguyễn Huệ sẽ vượt quyền mình, sợ rằng ko kiềm chế được Nguyễn Huệ “quyền có tác dụng vua đối với bề tôi đã bị xem khinh” , “sau lúc Văn Huệ đã lấy được Thuận Hóa, đưa thư về nói tiến thẳng quân ra để lấy Thăng Long. Văn Nhạc được nhận thư, ko bằng lòng, không đúng người ngăn lại, nhưng ko kịp. Đến cơ hội Văn Huệ đã lấy được Thăng Long. Văn Nhạc biết tin sợ lắm. Nhạc cho rằng vội rubi đem quân vào sâu như thế tất nhiên cực nhọc giữ được lâu. Hơn nữa VănNhạc nhận thấy Văn Huệ vốn là người giảo hoạt, hung tợn, nếu đắc chí, tất nhiên sẽ giữ lấy một nước để tự lo toan, rồi dần dà nặng nề mà kiềm chế được”. Mâu thuẫn giữa hai bằng hữu Tây Sơn lớn tới mức phía hai bên đánh nhau kịch liệt: “Ông Huệ truy tìm kích. Ông Nhạc rút quân vào thành Quy Nhơn, cố thủ. Ông Huệ công vi cả tháng mà không hạ nổi thành, bèn đánh chiếm núi Long Cốt, rồi kê súng đại bác trên núi bắn vào thành. Những nơi hiểm yếu vào thành bị phá” .

Mâu thuẫn cùng bất hòa của hai bằng hữu Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ tạo cho hòa khí trong nội bộ Tây Sơn bị ảnh hưởng, tình cảm bằng hữu rạn nứt, lực lượng Tây Sơn bị phân hóa: Nguyễn Nhạc xưng là Trung ương Hoàng đế, đóng đô ở Quy Nhơn, Nguyễn Nhạc phong Nguyễn Lữ làm cho Đông Định Vương, cai quản vùng đất Gia Định, Nguyễn Nhạc phong Nguyễn Huệ làm Bắc Bình Vương, cai quản vùng đất từ đèo Hải Vân trở ra Bắc. Một trong những đóng góp của phong trào Tây Sơn là xóa bỏ tình trạng phân tách cắt, thống nhất đất nước. Nhưng nay, khi phong trào giành được thắng lợi, đất nước lại bị chia làm ba thiết yếu quyền khác nhau, tiếp tục đi vào nhỏ đường phong kiến hóa.

Hậu quả tai hại nhất của việc bất hòa giữa bằng hữu Tây Sơn là bị kẻ địch từ nhì phía tận dụng. Sau ba năm lưu vong ở Xiêm, Nguyễn Ánh nhận ra cơ hội trở về nước trong thời điểm tháng 8 năm 1787 với đã tập hợp lực lượng. Nguyễn Lữ nghe tin Nguyễn Ánh trở về, vội vã tránh đi nơi khác để Gia Định mang đến Phạm Văn Tham giữ. Nhận thấy quân Nguyễn Ánh càng ngày mạnh, Nguyễn Lữ sợ hãi có quân rút chạy về Quy Nhơn, quân Tây Sơn đã mỏng lại càng mỏng. Phạm Văn Tham vẫn cố đơn độc chiến đấu. Thế cùng sức kiệt, đầu năm 1789 Phạm Văn Tham bị Nguyễn Ánh vây chặt, lại bịt đường ra biển về Quy Nhơn đề xuất buộc phải đầu hàng. Nguyễn Ánh dẹp yên ổn đất Gia Định.

Ở Bắc Hà, tình hình rối loạn, từ Nguyễn Hữu Chỉnh đến Vũ Văn Nhậm đều chăm quyền, bao gồm ý chống lại vương triều Tây Sơn. Quang đãng Trung đem quân ra Bắc tiêu diệt Chỉnh, Nhậm, tổ chức lại hệ thống cai trị ở Bắc Hà, đưa các danh sĩ có tên tuổi như Ngô Thì Ngậm, Phan Huy Ích ra đảm đương công việc, Nguyễn Huệ rút quân về Phú Xuân. Sau khi ổn định tình trạng Bắc hà, quang quẻ Trung tích cực chuẩn bị lực lượng đem quân vào nam giới đánh Gia Định, nhưng năm 1792 ông qua đời, bé là Nguyễn quang Toản còn nhỏ tuổi lên nối ngôi, công ty Tây Sơn hối hả suy yếu. Sự ra đi của quang quẻ Trung làm cho nội bộ sản phẩm ngũ tướng lĩnh Tây Sơn càng ngày rạn nứt nghiêm trọng, Trần quang quẻ Diệu bất hòa với Vũ Văn Dũng, Vũ Văn Dũng giết Bùi Đắc Tuyên với Ngô Văn Sở, các đại thần giết hại lẫn nhau. Quang quẻ Toản nghi ngờ giết hại nhiều triều thần, võ tướng, khiến mang đến sức chiến đấu suy giảm, thêm nhiều người sang mặt hàng Nguyễn Ánh. Nhân cơ hội nội bộ Tây Sơn suy yếu, Nguyễn Ánh tiến hành những cuộc phản công: năm 1801, Nguyễn Ánh đánh thẳng ra Phú Xuân, quang đãng Toản phải chạy ra Bắc hà; năm 1802, Nguyễn Ánh huy động nhiều cánh quân thủy – bộ tiến ra Bắc, lần lượt chiếm vùng đất từ QuảngTrị đến nam Định rồi tiến thẳng về Thăng Long. Quang quẻ Toản ko cự chống nổi, vượt sông Nhị chạy lên mạn Bắc Giang với bị bắt, chấm dứt vương triều Tây Sơn.

Sự bất hòa vào nội bộ bạn bè Nguyễn Huệ và trong tướng lĩnh Tây Sơn thuộc sự bất lực của Nguyễn Lữ đã tạo điều kiện đến Nguyễn Ánh trở lại Gia Định. Mặt khác, loại chết đột ngột của Nguyễn Huệ là một tổn thất lớn đối với trào lưu Tây Sơn, là cơ hội để Nguyễn Ánh khôi phục quyền lực đơn vị Nguyễn.

Đoàn kết tạo yêu cầu sức mạnh, mất đoàn kết khiến cho nội bộ chia rẽ. Buổi đầu, phong trào Tây Sơn có được sức mạnh của đoàn kết, sức mạnh góp họ từ căn cứ Tây Sơn phạt triển rộng ra bài bản cả nước, đưa cuộc phong trào nông dân Tây Sơn lên những tầm cao mới, giành những thắng lợi mới. Nhưng sự phân tách rẽ, mất đoàn kết trong nội bộ Tây Sơn đã tạo điều kiện cho Nguyễn Ánh trở về, chiếm lại vùng đất Gia Định cùng lật đổ vương triều Tây Sơn, thành lập triều Nguyễn.

Xem thêm: Cách Đội Mũ Bảo Hiểm Không Bị Xẹp Tóc Bết Rối Sau Khi Đội Mũ Bảo Hiểm

3. Kết luận

trào lưu Tây Sơn có những nét đặc trưng riêng, được đánh giá chỉ là một vào những phong trào nông dân tiêu biểu cùng điển hình của trào lưu nông dân trong lịch sử phong kiến Việt Nam. Nhờ tinh thần đoàn kết, phong trào liên tiếp giành được những thắng lợi lớn, không ngừng phạt triển về quy mô, giải quyết tốt vấn đề giai cấp – dân tộc. Thành quả lớn nhất của phong trào Tây Sơn là không những tiêu diệt các chính quyền phong kiến phản động Lê – Trịnh – Nguyễn, xóa bỏ tình trạng chiacắt đất nước mà lại đã vượt ra khỏi phạm trù đấu tranh giai cấp, vươn lên đảm nhiệm sứ mệnh chống ngoại xâm, bảo vệ độc lập dân tộc. Bên cạnh đó, việc giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống văn hóa của dân tộc luôn là mục tiêu của Tây Sơn dù là đang chiến đấu cho sự nghiệp thống nhất tổ quốc xuất xắc ở thời kỳ độc lập xây dựng, củng cố độc lập nền dân tộc. Những chế độ tiến bộ với hợp thời của quang Trung và vương triều Tây Sơn giúp Đại Việt bao gồm những bước chuyển mình sau hơn nhì thập kỷ bị chia cắt cùng bước đầu đạt được một số thành tựu trên những lĩnh vực. Mặc cho dù không thể giành được thắng lợi cuối cùng, ko giữ được thành quả đấu tranh vị sự chia rẽ, mất đoàn kết giữa bạn bè Nguyễn Huệ và các quan lại, nhưng những đóng góp của trào lưu nông dân Tây Sơn là không thể phủ nhận và Tây Sơn – Nguyễn Huệ mãi là niềm tự hào của mỗi người dân Việt.